Under the Strawberry Moon: Nova izložba savremene umetnosti u June Cafe-u slavi leto, lunarne cikluse i žensko iskustvo

Četiri mlade beogradske umetnice u kustoskom projektu Teodore Jeremić i Bojane Jovanović 30. juna u beogradskom June Cafe-u otvarile su četvrtu izložbu savremene umetnosti — Under the Strawberry Moon, posvećena prvom punom mesecu leta.

Junski pun mesec često se naziva Jagodasti Mesec, iako to nema veze sa bojom samog Meseca: naziv se odnosi šumske jagode koje sazrevaju u ovo doba godine. Beogradske kustoskinje Teodora Jeremić i Bojana Jovanović, koje stoje iza nove izložbe u June Cafe-u, želele su da kroz predstavu junskog punog meseca podsete da je leto čitav spektar emocija i afektivnih stanja — od tuge i melanholije do ekstaze, dezorijentacije i želje za bekstvom. Pod nazivom Under the Strawberry Moon Teodora i Bojana okupljaju radove četiri mlade srpske umetnice: Ane Simić, Sofije Pavković, Teodore Nešković i Sofije Pašalić, koje su u prostoru June-a stvorile sopstveni razgovor o letu i uzbudljivu, napetu atmosferu.

Atmosfera koja se uspostavlja između radova priziva stanje nalik letnjoj groznici: trenutak u kojem intenzitet svetlosti proizvodi jasnoću, ali i privremenu zaslepljenost i gubitak orijentacije, objašnjavaju Teodora i Bojana u kustoskom tekstu. Između čežnje za udaljenim prostorima, gustih šuma iznad kojih treperi pun mesec i osećaja da se iza poznate stvarnosti nalazi nešto nedovoljno objašnjivo, radovi okupljeni na ovoj izložbi otvaraju prostor za promišljanje leta kao kompleksnog psihološkog i simboličkog fenomena u kojem se intenziviraju pitanja pripadanja, želje, slobode i preobražaja.

Na glavnom zidu June Cafe-a posetioce sada dočekuje lirska grafika Sofije Pavković iz serije The theory of how the world came to be: The first memory was of light, Then there was everything (Prvo sećanje bilo je svetlost. Zatim je nastalo sve ostalo).

U dijalog sa velikim i manjim radovima umetnice (na primer, Memories of strawberry milk and betrayal) ulazi Gaga — pop-kulturni crtež Ane Simić, postavljen iznad bara i vitrine kafea. Izložba okuplja više od deset radova i prostire se na oba sprata. Atmosferu koju projekat stvara moguće je doživeti u bilo koje doba dana — uz doručak, ručak, omiljenu kafu ili tokom sporih večeri uz vino i koktele.

Iako se ove četiri umetnice međusobno razlikuju po svojim praksama, metodama i materijalima, sve one, prema rečima kustoskinja, istražuju vezu između ženskog iskustva, prirode, mitologije i imaginarnih pejzaža. Teodora i Bojana naglašavaju da priroda ovde nije pasivna scenografija već aktivan prostor projekcije želja, strahova, sećanja i kolektivnih fantazija. „Šuma, mesec, vegetacija, fantastična bića, voda i telo pojavljuju se kao simbolički elementi kroz koje se artikulišu stanja unutrašnje nestabilnosti, transformacije i neprekidnog pregovaranja sa sopstvenim identitetom.“

Pored toga, izložba predlaže da se leto posmatra kao kulturni i psihološki fenomen — dovoljno je setiti se samo predstava leta u književnosti i filmu. „Kao u mnogim književnim i filmskim reprezentacijama leta, od pastoralnih mitologija do savremenih narativa o kolektivnom zanosu, ovo godišnje doba pojavljuje se kao vreme pojačane senzibilnosti, kada potisnuti sadržaji izbijaju na površinu, a svakodnevni poredak postaje podložan transformaciji.“

Kustoskinje objašnjavaju da leto u kulturnoj imaginaciji često funkcioniše kao liminalni prostor — vreme izmešteno iz uobičajenog ritma svakodnevice, u kojem se granice između racionalnog i iracionalnog, stvarnog i fantazmatskog, individualnog i kolektivnog privremeno zamagljuju.

Kako ističu, lunarni ciklusi su još od antičkih mitologija i agrarnih kalendara, pa sve do savremenih feminističkih i ekoloških čitanja prirode, predstavljali jedan od ključnih načina razumevanja vremena, promena i ritmova tela.

U June Cafe-u između stvarnosti i fantazije postoje, na primer, i topli filcani radovi Sofije Pašalić, sa motivima konja i žena kraj vode, kao i mitološke slike Teodore Nešković, u kojima umetnica pripitomljava zmaja i stvara druge simbolične portrete životinja.

Iako je leto vreme kada je lako osetiti se kao neko drugi, uroniti u pastoralne pejzaže i prepustiti se maštanju, ni umetnice ni kustoski duo ne veličaju ova stanja. Prema njihovoj zamisli, Under the Strawberry Moon nastavlja tradiciju feminističkog čitanja predstava veštičarenja, odnosa žena prema prirodi, intuiciji i kolektivnom znanju — bez romantizacije.

Izložba Under the Strawberry Moon u June Cafe-u trajaće nešto više od tri meseca — do kraja kalendarskog leta i početka nove sezone.

Foto: Press