U eri kada savremeni dizajn neretko postaje pitanje vizuelne dopadljivosti za Instagram algoritam, rad holandskog umetnika i dizajnera Boris de Beijer deluje kao nešto iz potpuno drugog vremena – ili možda iz neke buduće arheologije. Njegovi objekti izgledaju kao artefakti pronađeni nakon civilizacijskog kolapsa. Pehari u neon bojama, skulpture koje podsećaju na ritualne predmete i površine koje je gotovo nemoguće materijalno identifikovati. Da li je reč o staklu, smoli, metalu ili plastici, često nije sasvim jasno. Upravo u toj nestabilnosti percepcije leži srž njegove prakse.
De Beijer je diplomirao dizajn nakita na Gerrit Rietveld akademiji 2011. godine, ali je veoma brzo napustio ideju discipline kao zatvorenog sistema.
Njegov rad danas slobodno oscilira između skulpture, collectible dizajna i primenjene umetnosti, odbijajući potrebu da bude jasno kategorisan. To je pozicija koja poslednjih godina postaje sve prisutnija unutar evropske dizajn scene, naročito među autorima koji zanat ne vide kao dekorativnu nostalgiju, već kao prostor eksperimenta.
Ono što njegov rad čini posebno zanimljivim jeste način na koji koristi materijale. Godinama je radio gotovo isključivo sa sintetičkim supstancama poput smole i poliuretana, transformišući ih u objekte koji izgledaju kao da su napravljeni od minerala, vulkanskog kamena ili duvanog stakla. Taj proces često opisuje gotovo alhemijski, kao manipulaciju običnim resursima dok ne postanu nešto drugo, nešto što deluje vrednije, starije ili gotovo vanzemaljsko.
Njegovi radovi zbog toga nikada nisu samo funkcionalni objekti. Čak i kada dizajnira čaše ili vaze, one deluju kao relikvije sa nepoznatom svrhom. U jednom intervjuu opisao je sopstvenu fascinaciju idejom da njegovi radovi jednog dana budu pronađeni u dalekoj budućnosti i izloženi u nekom Natural History Museum 2.0.
Ta opsesija artefaktima nije slučajna. De Beijer često govori o fascinaciji ritualnim predmetima, afričkim fetish figurama, antičkim predmetima i okultnom simbolikom. Njegovi objekti zato nose čudan dualitet: istovremeno su razigrani i uznemirujući. Neon boje i organski oblici na prvi pogled deluju gotovo pop, ali ispod površine postoji osećaj misterioznosti i latentne sile.
Posebno važan trenutak u njegovoj karijeri događa se nakon 2020. godine, kada počinje intenzivnije da radi sa staklom. Saradnja sa stakloduvačima iz amsterdamskog Van Tetterode Glass Studija otvorila je novo poglavlje njegove prakse. Iako je godinama imitirao izgled stakla kroz sintetičke materijale, sada prvi put prelazi na pravi materijal, ali bez odustajanja od ideje iluzije.
Njegove staklene kolekcije danas izgledaju kao sudar antičkog Rima, futurizma i modne scenografije.
Čaše nepravilnih silueta, fluorescentnih tonova i gotovo nestabilnih proporcija referišu na rimske pehare, ali istovremeno deluju kao objekti iz naučne fantastike. Nije slučajno što su pojedini radovi nastali nakon što je bio angažovan da dizajnira čaše za film smešten u futuristički jazz bar.
Njegova estetika savršeno se uklapa u trenutni procvat collectible design scene, ali se od nje istovremeno i razlikuje. Dok veliki deo savremenog galerijskog dizajna teži luksuzu, perfekcionizmu i gotovo sterilnoj estetici, de Beijer namerno ostavlja tragove deformacije, nepravilnosti i mutacije. Njegovi objekti deluju kao da su prošli kroz hemijsku reakciju ili vekove propadanja. Upravo zato oni imaju više zajedničkog sa savremenom umetnošću nego sa klasičnim dizajnom enterijera.
U njegovom radu važna je i ideja zanata kao intelektualnog procesa. Za de Beijera, inspiracija ne dolazi od apstraktne ideje, već iz direktnog rada sa materijalom. U intervjuima često govori o prljavom radu kao neophodnom delu kreativnog procesa, suprotstavljajući se savremenoj romantizaciji dizajna kao čiste konceptualne discipline.
Foto: Instagram (@borisdebeijer)
