Srbija / Izlet
Srbiju će u oskarovskoj trci predstavljati Izlet reditelja Nenada Pavlovića. Film zasnovan na istoimenom romanu Miće Popovića iz 1957. godine. Priča prati mladog umetnika Tomu koji kreće na neobično putovanje niz reku, bežeći od totalitarnog društva i lične tragedije koja je pogodila njegovu porodicu. Film je zamišljen i kao svojevrsni dijalog sa važnim poglavljima srpske umetnosti i filma. Od zenitizma i Mediale do crnog talasa. Uz direktne veze sa stvaralaštvom Miće Popovića i Živojina Pavlovića. U glumačkoj ekipi su, između ostalih, Stefan Vukić, Jovo Maksić, Radoslav Rale Milenković, Denis Murić, Milena Radulović, Dragan Bjelogrlić i Miki Manojlović. Srbija je film jednoglasno izabrala za svog kandidata. Nominacije za 99. Oskara biće objavljene 21. januara 2027. godine.
Hrvatska / Bog neće pomoći
Hrvatsku predstavlja Bog neće pomoći rediteljke Hane Jušić. Istorijska drama smeštena u izolovanu pastirsku zajednicu na Dinari početkom 20. veka. U centar priče dolazi Teresa, žena iz Čilea koja se pojavljuje u zajednici tvrdeći da je udovica muškarca koji je ranije otišao u Čile i tamo poginuo. Njeno prisustvo postepeno menja odnose unutar zatvorene zajednice. Dok film kroz jednu neobičnu porodičnu priču otvara pitanja pripadnosti, tradicije i položaja žene. Glavnu ulogu igra čileanska glumica Manuela Martelli, zajedno sa Anom Marijom Veselčić. Film je premijerno prikazan u glavnom takmičarskom programu Locarna 2025. godine, gde su Martelli i Veselčić podelile nagradu za najbolju glumačku interpretaciju.
Bosna i Hercegovina / Udovac
Bosna i Hercegovina u trku šalje Udovac, debitantski dugometražni film Harija Šečića. Glavni junak je Mirsad, 62-godišnji električar koji nakon iznenadne smrti supruge ostaje sam, dok njegova odrasla deca nastavljaju svoje živote. Tek nakon njenog odlaska počinje da shvata koliko je uzimao zdravo za gotovo i koliko joj je ljubavi i pažnje ostao dužan. Njegov odnos sa otuđenim sinom dodatno se komplikuje kada sazna da sin živi sa muškim partnerom. U glavnim ulogama su Izudin Bajrović, Faketa Salihbegović i Lana Stanišić, a film je svoju premijeru imao u okviru programa Open Air Sarajevo Film Festivala 2026. godine.
Crna Gora / To Hold a Mountain
Jedan od najzanimljivijih regionalnih naslova svakako je crnogorski To Hold a Mountain, dokumentarni film Biljane Tutorov i Petra Glomazića. U središtu je majka Gara i njena trinaestogodišnja ćerka Nada koje žive i rade na Sinjajevini, planinskom području koje je deo njihovog porodičnog i kulturnog nasleđa. Njihov svakodnevni život, stočarstvo i odnos prema planini prepliću se sa pretnjom da prostor bude pretvoren u vojni poligon, ali film nije zamišljen samo kao politička priča. Intimni odnos majke i ćerke ostaje njegov emocionalni centar. Film je premijerno prikazan na Sundanceu, gde je osvojio Grand Jury Prize u World Cinema Documentary Competition, a potom je na Sarajevo Film Festivalu osvojio Srce Sarajeva za najbolji dokumentarni film. Zanimljivo je i da je reč o regionalnoj koprodukciji Srbije, Francuske, Crne Gore, Slovenije i Hrvatske.
Slovenija / Fantasy
Slovenački kandidat je Fantasy, debitantski dugometražni film rediteljke Kukle. Priča prati tri prijateljice i njihov susret sa transrodnom ženom po imenu Fantasy, kroz koji film istražuje prijateljstvo, želju, rod i potragu za sopstvenim identitetom. Film je višejezičan i nastao je kao slovenačko-makedonska koprodukcija, a u njemu se čuju slovenački, albanski, srpski, bosanski i makedonski jezik. Svetsku premijeru imao je u programu Filmmakers of the Present na Locarnu 2025. godine. Slovenačka selekciona komisija posebno je istakla njegovu autorsku viziju i način na koji intimnu priču povezuje sa širim društvenim pitanjima, dok je jezička i kulturna raznolikost važan deo identiteta samog filma.
Severna Makedonija / 17
Severna Makedonija bira 17, debitantski dugometražni film rediteljke Kosare Mitić, nastao kao koprodukcija Severne Makedonije, Srbije i Slovenije. Glavna junakinja je sedamnaestogodišnja Sara koja na školskom putovanju čuva veliku tajnu. Kada putovanje izmakne kontroli i Sara postane svedok seksualnog nasilja nad drugaricom Linom, između dve devojke nastaje veza koja će ih zauvek povezati. Film je premijerno prikazan na Berlinalu, a zatim i u takmičarskom programu Sarajevo Film Festivala, gde je Eva Kostić osvojila Srce Sarajeva za najbolju glumačku izvedbu. Mitić je film zasnovala na stvarnom događaju koji je svojevremeno potresao region, ali je njen pristup usmeren na traumu, ćutanje i posledice nasilja, a ne na senzacionalizam.
Šta nas čeka do nominacija
Za sada nijedan od ovih filmova nije zvanično nominovan za Oskara. Oni su izabrani kao kandidati svojih zemalja i tek treba da prođu kroz naredne faze selekcije. Akademija će shortlist za kategoriju međunarodnog filma objaviti 15. decembra 2026, dok će konačne nominacije za 99. dodelu Oskara biti poznate 21. januara 2027.
Do tada ostaje da pratimo kako će se regionalni kandidati snaći u velikoj međunarodnoj konkurenciji. Ono što je već sada zanimljivo jeste različitost tema i autorskih pristupa. Od istorijskih i porodičnih drama, preko priča o odrastanju, do dokumentaraca koji posmatraju odnos čoveka prema prostoru koji naziva domom. Oskarovska trka tek je počela, a naredni meseci pokazaće koji će od ovih naslova nastaviti put ka Los Anđelesu.
Foto: IMDb
